Skip to content

Co mogę zrobić, żeby moje dziecko dostało się do przedszkola?

Opublikowano w Dziecko w przedszkolu, Rekrutacja do przedszkoli, oraz Żłobki i przedszkola

Trwa rekrutacja do publicznych przedszkoli. Jak zwykle problem jest wciąż ten sam – za dużo chętnych, za mało miejsc. We wpisie wyjaśniam krok po kroku, co rodzic może zrobić na różnych etapach rekrutacji, żeby dziecko dostało się do przedszkola. 

Prawo dziecka, obowiązek gminy

Warto uświadomić sobie pewną regułę obowiązującą w systemie prawnym – jeżeli ktoś ma do czegoś prawo ustanowione odpowiednim przepisem, to z reguły na kimś innym spoczywa obowiązek realizacji tego prawa. W Polsce od 1 września 2017 roku dzieci w wieku od trzech do pięciu lat mają prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego1. Prawo to jest uzyskiwane z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko ukończy trzy lata. 

Przykład: dziecko urodzone 01 kwietnia 2015 roku z dniem 01 kwietnia 2018 roku kończy trzy lata i z początkiem roku szkolnego w 2018 roku (tj. od 01 września 2018 roku) uzyskuje prawo do wychowania przedszkolnego.

Prawo dziecka stanowi roszczenie do gminy, w której to dziecko mieszka, o zapewnienie dostępu do przedszkola. Ściśle rzecz ujmując, nie jest to prawo do korzystania z przedszkola, a prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego. Wychowanie przedszkolne to pojęcie szersze, ponieważ może być realizowane nie tylko w przedszkolu, ale również w oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej oraz w innych formach określonych w ustawie Prawo oświatowe2Posługuję się w poście skrótem myślowym „prawo do przedszkola”, ale należy przez to rozumieć właśnie prawo do wychowania przedszkolnego. 

W poście nie poruszam tematu sześciolatków, których nie dotyczy prawo do wychowania przedszkolnego. Dzieci sześcioletnie mają obowiązek odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego.

Początek rekrutacji i co jak się nie udaje od razu

Obowiązek przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli publicznych wynika z ustawy3. Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego (w tym terminy składania dokumentów) są podawane każdego roku do końca stycznia przez organ prowadzący publiczną formę wychowania przedszkolnego. Jednocześnie do końca stycznia organ podaje do publicznej wiadomości kryteria brane pod uwagę w postępowaniu rekrutacyjnym oraz uzupełniającym. Postępowanie rekrutacyjne przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola. 

Żeby wziąć udział w rekrutacji należy złożyć wniosek o przyjęcie dziecka do przedszkola. Co do zasady, rodzic może złożyć wnioski do trzech wybranych przedszkoli, wskazując kolejność preferencji 4

PIERWSZY ETAP REKRUTACJI

Rodzic powinien ustalić, kiedy w jego gminie odbywa się rekrutacja do przedszkoli publicznych i gdzie można złożyć wnioski o przyjęcie dziecka do przedszkola (np. w Gdańsku wniosek składa się w Internecie za pomocą specjalnej platformy edukacyjnej).

Rodzic powinien ustalić, czy jego rodzina jest objęta kryteriami pierwszeństwa przyjęcia do przedszkola (opisuję je pod postem) 5, a jeśli tak – jakie dokumenty musi przygotować na ich potwierdzenie. 

W terminie rekrutacji do przedszkola rodzic powinien złożyć wniosek/wnioski o przyjęcie dziecka do przedszkola 😉 .

Decyzja: dziecko zostało przyjęte do przedszkola – gratuluję! 🙂

Wynik: dziecko nie zostało przyjęte do żadnego z wybranych przedszkoli 🙁 – co dalej? 

To oczywiście zależy. Jeżeli nie jest to koniec rekrutacji, można wziąć udział w drugim etapie rekrutacji albo w rekrutacji uzupełniającej. 

Dalsza rekrutacja

Ustawa reguluje, kiedy możliwe jest przeprowadzenie kolejnego etapu rekrutacji i jakie kryteria mogą być w jej trakcie brane pod uwagę. Drugi etap rekrutacji przeprowadza się, jeżeli dzieci uzyskały równorzędne wyniki albo wtedy, kiedy publiczne przedszkole dysponuje jeszcze wolnymi miejscami. 

Co ważne, kryteria brane pod uwagę w drugim etapie rekrutacji nie wynikają z ustawy, określa je samodzielnie organ prowadzący publiczną placówkę (czyli gmina). Ustawa wskazuje jedynie, co organ musi wziąć pod uwagę – to jest: „potrzeby dziecka i jego rodziny, również tej, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata do przedszkola, muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi oraz uwzględniać lokalne potrzeby społeczne”6. Jak wynika z orzecznictwa, samotne wychowanie dziecka przez rodzica musi być jednym z kryterium. Zdarzyło się już nie raz, że uchwała rady gminy ustalająca kryteria dodatkowe rekrutacji do przedszkola została zaskarżona jako krzywdząca dla samotnych rodziców i sąd wskazał, że taka uchwała została wydana z naruszeniem prawa – można poczytać o tym tutaj. Prawo oświatowe wskazuje także, że jednym z kryteriów dodatkowych może być dochód na osobę w rodzinie. Kryteriów nie może być jednak łącznie więcej niż sześć i organ musi ustalić, ile punktów będzie przyznawane za spełnienie danego kryterium. 

W niektórych gminach po przeprowadzeniu rekrutacji podstawowej przeprowadza się jeszcze rekrutację uzupełniającą. Przeprowadza się ją wtedy, kiedy po przeprowadzeniu rekrutacji podstawowej w przedszkolach zostaną jeszcze wolne miejsca. Ma to miejsce np. wtedy, kiedy rodzic dziecka przyjętego do przedszkola w rekrutacji podstawowej rezygnuje z posłania dziecka do danej placówki. Tak jak wyżej napisałam , termin przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i kryteria brane w nim pod uwagę podawane są w danej gminie do końca stycznia każdego roku. Postępowanie to musi zakończyć się do końca sierpnia przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego. 

Dziecko się nigdzie nie dostało, a przecież ma prawo?

Co się dzieje w sytuacji, w której po przejściu wszystkich etapów rekrutacji dziecko nie dostaje się do wybranych przedszkoli? Po pierwsze, można się odwoływać, o czym napiszę więcej w kolejnym akapicie, ale można też jeszcze poczekać aż przyjdzie do nas list od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (w zależności od tego gdzie kto mieszka) 😉 

Procedura wygląda w ten sposób, że po przeprowadzeniu rekrutacji, gdy okazuje się, że kandydatów do przedszkola jest więcej niż miejsc, dyrektorzy przedszkoli mają obowiązek poinformować o nieprzyjęciu dziecka do przedszkola wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Ten z kolei ma następnie obowiązek pisemnie wskazać rodzicom takiego dziecka placówkę bądź placówki, które mogą to dziecko przyjąć. Wymogiem jest, aby wskazana placówka była położona możliwie jak najbliżej wybranego przez rodziców przedszkola i zapewniała czas sprawowania opieki nad dziećmi zbliżony do tego, który zapewnia wybrane przez rodziców przedszkole. 

Co istotne, nie musi być to publiczna placówka. Rodzicom może być wskazane również niepubliczne przedszkole, oddział przedszkolny w niepublicznej szkole podstawowej albo niepubliczna inna forma wychowania przedszkolnego. W takim wypadku dziecko zostaje przyjęte do niepublicznego przedszkola na warunkach jak w publicznym przedszkolu, a przedszkole to otrzymuje na takie dziecko z budżetu gminy dotację. Żeby jednak tak się stało takie niepubliczne przedszkole musi spełnić szereg wymogów m. in. jednym z nich jest to, że przedszkole takie nie może pobierać od rodziców dziecka wyższych opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego niż przedszkole publiczne – m. in. wysokość opłaty nie może być wyższa niż 1 zł za godzinę zajęć. Nie jest to raczej opłacalne dla niepublicznych przedszkoli. 

Ustawa wskazuje jeszcze, że droga dziecka pięcioletniego7  realizującego prawo do wychowania przedszkolnego z domu do przedszkola nie powinna przekraczać 3 km. Oznacza to, że wskazana rodzicom pięciolatka placówka, do której mogą posłać dziecko powinna spełniać ustawowy wymóg odległości. Jeżeli jednak wymóg nie jest spełniony, gmina ma obowiązek zapewnić takiemu dziecku bezpłatny transport i opiekę na czas transportu do najbliższego przedszkola albo ewentualnie zwrócić rodzicom koszty dojazdu. 

Jak się odwoływać?

Rodzice mają prawo skorzystać z miejsca w placówce wskazanej przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Często jednak nie decydują się na to, ponieważ placówki te są zbyt odległe od ich miejsca zamieszkania czy miejsca pracy, a ewentualny dowóz zajmowałby im zbyt dużo czasu. Wolą w takiej sytuacji np. zapłacić więcej, ale posłać dziecko do prywatnego przedszkola tuż za rogiem. Jednocześnie, poza dziećmi pięcioletnimi oraz sześcioletnimi, nie ma ustawowego wymogu, aby przedszkole było położone faktycznie blisko domu. 

Warto jednak wskazać, że na każdym etapie rekrutacji rodzic ma prawo odwołać się od nieprzyjęcia dziecka do przedszkola. Może to zrobić zarówno od wyniku pierwszego etapu rekrutacji, drugiego etapu rekrutacji czy od wyniku rekrutacji uzupełniającej. 

dziecko nie dostało się do przedszkola

O tym jak dokładnie się odwoływać oraz co i kiedy powinniśmy otrzymać w odpowiedzi na nasze pisma – o tym napiszę niedługo osobny post i dam Wam znać 🙂 Ten wpis i tak już jest bardzo długi, więc dam Wam trochę odpocząć i wspólnie poczekajmy na wyniki rekrutacji dzieci 🙂 Trzymam kciuki, żeby Wasze dzieci jednak bez problemu dostały się do wybranych przedszkoli 😉 

Gdyby jednak tak się nie stało, zawsze możesz mi o tym napisać. Czytam wszystkie wiadomości i komentarze pod postami i staram się na nie na bieżąco odpowiadać. Mam jednak nadzieję, że ten wpis da Ci wiedzę na tyle, że od razu sama będziesz wiedziała albo sam będziesz wiedział, co dalej robić z informacją o nieprzyjęciu dziecka do przedszkola. 

Jeśli uważasz, że informacje zawarte w tym poście będą również przydatne innym rodzicom i warto je podać dalej – możesz ten wpis udostępnić (niebieski przycisk F pod tytułem posta). 


1Pisząc „ustawa” w całym poście mam na myśli ustawę z 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe. „Dzieci w wieku 3-5 lat mają prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego” (art. 31 ust. 6).

– inne formy wychowania przedszkolnego (oprócz przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych) zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2017 roku w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania. Inne formy to punkty przedszkolne i zespoły wychowania przedszkolnego.  Punkty i zespoły mogą być zarówno publiczne, jak i nie publiczne. Rozporządzenie określa głównie warunki co do lokalu i co do kadry. 

3 – art. 130 ust. 1 Prawa oświatowego: „Dzieci (…) przyjmuje się odpowiednio do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego (…) po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego.”; art. 130 ust. 4 „Postępowanie rekrutacyjne jest prowadzone na wniosek rodzica kandydata (…), o którym mowa w art. 149”. W trakcie roku przedszkolnego dziecko może być przyjęte do przedszkola bez rekrutacji na mocy decyzji dyrektora przedszkola. 

4 – art. 156 ust. 1 i 2 Prawa oświatowego: „1. Wniosek, o którym mowa w art. 149, może być złożony do nie więcej niż trzech wybranych publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego albo publicznych szkół, chyba że organ prowadzący dopuści możliwość składania wniosku do więcej niż trzech wybranych publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego albo publicznych szkół. 2. We wniosku, o którym mowa w ust. 1, określa się kolejność wybranych publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego albo publicznych szkół w porządku od najbardziej do najmniej preferowanych.”.

5 – jeżeli na obszarze danej gminy jest więcej kandydatów do przedszkoli niż wolnych miejsc, w pierwszym etapie rekrutacji brane są pod uwagę łącznie następujące kryteria: wielodzietność rodziny kandydata (minimum troje dzieci), niepełnosprawność kandydata, niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata, niepełnosprawność obojga rodziców kandydata, niepełnosprawność rodzeństwa kandydata, samotne wychowywanie kandydata w rodzinie, objęcie kandydata pieczą zastępczą (art. 131 ust. 2 pkt 1-7 Prawa oświatowego). Podsumowując: pierwszeństwo mają dzieci z rodziny wielodzietnej, dzieci wychowane przez samotnych rodziców, dzieci adoptowane, dzieci niepełnosprawne albo mające niepełnosprawnego członka rodziny. 

6 – cytuję tutaj art. 131 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe

7 – art. 32 ust. 3 i 5 ustawy; dotyczy to również sześciolatków spełniających obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego. „Jeżeli droga, o której mowa w ust. 3 przekracza 3 km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice.

7 komentarzy

  1. W sumie to przykre, że w dzisiejszych czasach trzeba walczyć o miejsca w przedszkolu. Kiedyś nie było z tym problemów. Post świetny i na czasie

    27 marca 2018
    |Odpowiedz
  2. ze żłobkami to jest spory problem, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach

    27 marca 2018
    |Odpowiedz
  3. km
    km

    Podany był rocznik 2015 – niby 3-latki. Niby bo moje dziecko kończy 3 lata w grudniu i co teraz? We wrześniu nie będzie miało 3 lat. Do żłobka nie, do przedszkola nie bo już mi zapowiedzieli, że 3-latki mają pierwszeństwo, a do pracy trzeba iść.

    30 marca 2018
    |Odpowiedz
    • „Pomimo braku obowiązku uczęszczania do przedszkola ustawa przedszkolna przewidziała stopniowe wprowadzanie prawa – w znaczeniu publicznoprawnego roszczenia w stosunku do gminy – do korzystania przez dzieci 3- i 4-letnie z wychowania przedszkolnego w przedszkolu lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Terminy wdrażania tego rozwiązania określał art. 7 ustawy przedszkolnej, przy czym docelowo – w pełni od 1.09.2017 r. – prawo to dziecko miało uzyskać z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym ukończyłoby 3 lata.” Komentarz do ustawy Prawo oświatowe, Pilich Mateusz. Moim zdaniem, popartym wykładnią językową art. 31 ust. 7 ustawy i komentarzem do ustawy (przytaczam go wyżej), każde dziecko, które w roku kalendarzowym 2018 kończy 3 lata, z dniem 1.09.2018 r. uzyskuje prawo do wychowania przedszkolnego, więc nie zgadzam się z tym, co Pani powiedzieli w przedszkolu.

      30 marca 2018
      |Odpowiedz
  4. asia
    asia

    Ja wlaśnie sie odwołałam bo moje dziecko rocznik 2014nie dostało sie do przedszkola-(pomimo,ze spełniamy kryteria) drogą pantoflowa wiem,ze dostane decyzje odmowana ,takze z niecierpliwiscia czekam na nastepny post bo cos czuje ,ze czeka mnie pisanie skargi do sadu ,a nie wiem jak sie za to zabrac….urzad cały czas tłumaczy sie brakiem miejsc…

    6 kwietnia 2018
    |Odpowiedz
    • Przykro mi, że dziecko nie dostało się, post mam nadzieję, że ukaże się w przyszłym tygodniu, ale nie mogę obiecać bo u mnie różnie z czasem 🙂 Pozdrawiam 🙂

      6 kwietnia 2018
      |Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *