Skip to content

Koronawirus od strony prawnej – co nowe przepisy oznaczają dla nas?

Opublikowano w Dziecko w przedszkolu, Dziecko w szkole, Świadczenia dla rodziców, oraz Zdrowie

Aktualizacja: post opublikowany 10 minut przed ogłoszeniem o zamknięciu szkół i przedszkoli w Polsce.

Choćbym nie wiem jak chciała, będąc osobą rozsądną coraz ciężej jest mi nie przyjmować do wiadomości, że koronawirus zaczął wpływać na nasze codzienne życie. Odwołane zajęcia na uczelniach, zakaz sprzedawania biletów przez kierowców autobusów, nowo zamontowane dozowniki z żelami dezynfekującymi w miejscach publicznych czy puste półki z makaronem i mąką w sklepach – wszystko to wskazuje, że zagrożenie staje się realne i może dotknąć każdego z nas. O tym że zagrożenie jest realne świadczy również nowo uchwalone prawo – prawo uchwalone specjalnie z tej przyczyny że koronawirus zaczął się rozprzestrzeniać także i w Polsce. 

Co to za przepisy?

8 marca 2020 r. (czyli 3 dni temu licząc od opublikowania tego wpisu) weszła w życie tzw. specustawa koronawirusowa. Od 28 lutego 2020 r. obowiązuje także specjalne rozporządzenie Ministra Zdrowia, które poddaje zakażenie koronowirusem przepisom ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (to ta ustawa które reguluje obowiązek szczepień ochronnych, ale również np. zasady przeprowadzania kwarantanny). Dokładne nazwy tych przepisów macie tutaj ↓

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. 

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie zakażenia koronowirusem SARS-CoV-2.
 

Co ta specustawa oznacza dla nas?

PRACA ZDALNA

Ustawa daje pracodawcy prawo polecenia pracownikowi wykonywania pracy przez określony czas zdalnie tj. poza stałym miejscem jej wykonywania. 

DODATKOWY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

Jeżeli z kolei dojdzie do takiej sytuacji, że z powodu koronawirusa zostanie zamknięty żłobek, przedszkole czy szkoła dziecka osobie ubezpieczonej (chodzi o ubezpieczenie chorobowe – czyli przede wszystkim o pracowników oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą i opłacające składkę na ubezpieczenie chorobowe), która jest zwolniona z wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem przysługuje dodatkowy specjalny zasiłek opiekuńczy za okres nie dłuższy niż 14 dni. Zasiłek ten przysługuje tylko wtedy jeśli zostanie zamknięta placówka dziecka do lat 8. 

Co jeśli placówka dziecka będzie zamknięta dłużej niż 14 dni? O tym na razie ustawa nic nie mówi. Jeżeli sytuacja w kraju rozwinie się w złym kierunku i placówki będą zamykane na dłużej, to ustawa może być znowelizowana w tym kierunku, że ten okres 14 dni zostanie przedłużony. Natomiast jeżeli tak się nie stanie, możliwe jest skorzystanie z „normalnego” zasiłku opiekuńczego, który przysługuje przez okres 60 dni w roku kalendarzowym. 

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy jest zasiłkiem jak sama nazwa wskazuje dodatkowym i nie wlicza się do tego okresu 60 dni. Ma on być jednak przyznawany na takich samych zasadach jak standardowy zasiłek opiekuńczy, czyli żeby z niego skorzystać trzeba złożyć u pracodawcy albo w ZUS-ie (w przypadku przedsiębiorcy) wniosek Z-15-A Przedsiębiorca musi także złożyć zaświadczenie Z-3b. Ponadto ZUS wymaga złożenia także dodatkowego oświadczenia o sprawowaniu nad dzieckiem opieki w związku z zamknięciem szkoły, przedszkola czy żłobka.

Aktualizacja: ZUS na swojej stronie internetowej ogłosił, że nie jest konieczne składanie wniosku na formularzu Z-15-A, wskazując że wystarczy złożyć do pracodawcy oświadczenie o zamknięciu przedszkola (link wyżej) albo bezpośrednio do ZUS-u w przypadku przedsiębiorców – poczytasz o tym tutaj!

Ustawa niestety nic nie mówi o dzieciach w wieku powyżej 8 lat. Oznacza to, że na takie dzieci nie przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy ani też ten „normalny”, chyba że dziecko w trakcie zamknięcia placówki będzie chore. „Normalny” zasiłek opiekuńczy przysługuje bowiem przez 60 dni także na dziecko w wieku do 14 lat w trakcie jego choroby. 

POLECENIA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

Ustawa daje prawo premierowi wydawania poleceń m. in. przedsiębiorcom.  Polecenia mają być oczywiście wydawane w związku z przeciwdziałaniem koronowirusowi. Polecenia te mogą być wydawane m. in. ustnie, telefonicznie a nawet mailowo.

Jakie to by mogły być konkretnie polecenia, na razie można sobie jedynie wyobrazić. Nie ma żadnych komentarzy do tej ustawy ani orzecznictwa (wszak ustawa obowiązuje od 3 dni). Ja sobie np. wyobrażam polecenie dla przedsiębiorcy prowadzącego hotel zagospodarowanie tego hotelu na potrzeby kwarantanny. Ustawa mówi, że jeżeli zajdzie taka sytuacja, to wykonywanie tych poleceń przez przedsiębiorcę jest finansowane ze środków budżetu państwa. 

ANULOWANIE PRZEWOZU ORAZ PRZELOTU

Ustawa wyłącza odpowiedzialność przewoźnika za brak wykonania umowy przewozu drogowego, kolejowego czy też lotniczego, jeżeli brak przewozu czy przelotu jest spowodowany działaniami władz publicznych związanych z przeciwdziałaniem koronawirusowi. 

Łącząc to z akapitem wyżej, może dość do sytuacji w której premier nakaże przewoźnikowi lotniczemu anulowanie lotów do określonej destynacji, zaś pasażer nie będzie miał z tego tytułu prawa do odszkodowania od przewoźnika lotniczego. Wtedy wszelkie tak popularne odszkodowania za odwołany lot odpadają. 

KWARANTANNA – MOŻE BYĆ TEŻ PRZYMUSOWA

Jak już mówiłam, zakażenie koronawirusem zostało poddane przepisom ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych i zakażeń u ludzi. Czyli – istnieje możliwość zastosowania kwarantanny w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się koronowirusa. 

Kwarantanna polega na odosobnieniu na pewien czas osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie poprzez styczność z osobą zakażoną. Ustawa o chorobach zakaźnych wskazuje, że okres kwarantanny wynosi do 21 dni, ale może być stosowany wielokrotnie aż do momentu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Decyzję o zastosowaniu kwarantanny podejmuje państwowy powiatowy inspektor sanitarny. 

O przymusowej izolacji czy też kwarantannie (jak również o badaniach) może zdecydować także lekarz przyjmujący do szpitala – bez decyzji inspektora sanitarnego – w sytuacji w której osoba podejrzana o zakażenie nie wyraża na powyższe zgody. Lekarz musi o tej sytuacji niezwłocznie powiadomić inspektora sanitarnego. Osoba która sprzeciwia się poddaniu badaniom, izolacji czy kwantannie może być do tego przymuszona poprzez unieruchomienie, przytrzymanie czy też przymusowe poddanie leków. 

Innymi słowy, może zdarzyć się taka sytuacja, że zgłosimy się do szpitala, a jeżeli lekarz podejrzewać będzie że jesteśmy zakażeni koronowirusem, może zdecydować o naszej izolacji czy też kwarantannie, a my mamy obowiązek się do tego zalecenia zastosować. W braku zgody – możemy być do tego przymuszeni. 

NOWE UPRAWNIENIA GŁÓWNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO

Na podstawie specustawy koronowirusowej Główny Inspektor Sanitarny uzyskał nowe uprawnienia. Ma on m. in. prawo wydawania decyzji administracyjni osobom fizycznym (czyli każdemu z nas) nakładających obowiązek podjęcia określonych działań zapobiegawczych i żądać od tych osób informacji o wykonaniu tych obowiązków.

Decyzje te są natychmiast wykonalne z chwilą doręczenia, mogą być nawet wydawane ustnie. Odwołać się będzie można od nich jedynie w terminie 2 dni od doręczenia decyzji. Decyzja taka może polegać np. na obowiązku poddania się określonym badaniom sanitarno – epidemiologicznym, hospitalizacji czy też kwarantannie. 

Główny Inspektor Sanitarny może w związku z epidemią wydawać zalecenia i wytyczne które obowiązują wszystkie osoby przebywające na terenie Polski. 

Podsumowanie

Sytuacja jest poważna – taki wniosek wynika z analizy nowych przepisów.

A wniosek że jest poważna wynika z tego że środki które mogą być w świetle prawa stosowane mogą daleko ingerować w nasze codzienne życie. 

Jeżeli bowiem wybuchnie epidemia, możemy już nie tylko z własnego wyboru pozostania w domu czy też wyboru uczelni albo pracodawcy, zostać zmuszeni do poddania się kwarantannie domowej. Nasze dzieci mogą nie chodzić ani do szkół ani do przedszkoli (bo będą zamknięte), a nasze prawa m. in. do swobody podejmowania decyzji leczniczych mogą być istotne ograniczone np. poprzez przymus poddania się izolacji szpitalnej przez czas tak naprawdę nieokreślony.

Wszystko to jednak w słusznym celu – wszak nasze zdrowie i życie jest najwyższą wartością. Oby to były jednak środki prawne uchwalone ponad rzeczywistą potrzebę. 

Jeżeli macie pytania związane z uchwaloną specustawą koronawirusową zostawiajcie je w komentarzu ↓ Post można udostępnić też na FB poprzez znaczek „F” pod tytułem posta. 

Bądź pierwszym, który skomentuje

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Podanie poniższych danych kontaktowych ma charakter dobrowolny. Podając poniższe dane, zgodnie z Polityką Prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych.